STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret AŞ tarafından geliştirilen TUNGA-X avcı insansız hava aracı (İHA), Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nın Antalya Körfezi ve Doğu Akdeniz’de gerçekleştirdiği TURNAs-2026 İnsansız Deniz Sistemleri Tatbikatı’nda simüle edilmiş düşman İHA’sını havada yok etti.
25 Ekim 2026’da yapılan gösterimde TUNGA-X, hedefini radar ve görüntü güdüm sisteminin bir arada kullanıldığı bir takip aşamasının ardından hassas bir şekilde etkisiz hale getirdi. Bu test, insansız hava araçlarına karşı başka bir insansız hava aracıyla müdahaleye dayanan önleme konseptinin pratik uygulama örneklerinden biri oldu.
Radar ve Görüntü Güdümünün Birlikte Kullanılması
TUNGA-X’in dikkat çeken yeteneklerinden biri, İHA tespit radarlarından elde edilen hedef bilgilerini görüntü işleme tabanlı takip sistemiyle entegre edebilmesidir. Radar entegrasyonu, hava sahasındaki tehditlerin tespit edilmesi ve izlenmesine yardımcı olurken, elektro-optik ve kızılötesi kameralar hedefin doğrulanması ve son yaklaşma anında takibi için kullanılmaktadır.
STM’nin paylaştığı bilgilere göre TUNGA-X, hedefini gerçek zamanlı olarak takip ederek havadaki önleme görevini başarıyla tamamladı. Tatbikattaki gösterim esnasında sistemin hedefin motor paline çarparak önleme sağladığı ve kendi harp başlığını aktive etmediği gözlemlendi.
Bu yaklaşım, düşük maliyetli kamikaze İHA’ların oluşturduğu tehdide karşı geliştirilen alternatif önleme yöntemlerini vurguluyor. Ancak bir testte elde edilen sonuç, sistemin tüm hedef türlerine ve operasyonel koşullara karşı aynı başarıyı göstereceği anlamına gelmiyor.
Saatte 300 Kilometre Hız ve 25 Kilometre Menzil
STM tarafından açıklanan teknik verilere göre TUNGA-X, yüksek hızlı önleme görevleri için tasarlanan çok rotorlu bir platformdur. Sistem, lançer ihtiyacı olmadan dikey kalkış yapabilmekte ve farklı platformlardan göreve başlayabilmektedir.
TUNGA-X’in dikkat çekici teknik özellikleri şu şekildedir:
- Azami hız: 300 km/s
- Operasyon menzili: 25 kilometreye kadar
- Azami operasyon irtifası: 5.000 metre
- Uçuş süresi: Yaklaşık 15 dakika
- Harp başlığı: 750 gram
- Güdüm: GNSS ve optik güdüm; radar destekli hedef takibi
- Görev koşulları: Gece ve gündüz operasyonları
Açıklanan menzil ve irtifa değerleri belirli uçuş şartlarına bağlı teknik verilerdir. Gerçek görev performansı; uçuş profili, hava koşulları, iletişim altyapısı ve hedefin özelliklerine göre değişiklik gösterebilir.
Kamikaze İHA Tehditlerine Yönelik Önleme Çözümü
TUNGA-X, özellikle stratejik tesislere ve askeri birliklere yönelik düşük maliyetli kamikaze İHA tehditleriyle mücadele etmek amacıyla geliştirilmektedir. Geleneksel hava savunma füzelerinin küçük ve nispeten ucuz hedefler üzerinde kullanılması; maliyetler ve mühimmat stoklarının sürdürülebilirliği açısından önemli zorluklar yaratabilir.
Avcı İHA yaklaşımında; tehdidin başka bir insansız platformla izlenerek fiziksel temas veya uygun bir önleme mekanizması ile etkisiz hale getirilmesi amaçlanmaktadır. TUNGA-X’in görüntü işleme tabanlı otonom takip yeteneği, bu sürecin nihai aşamasında insan müdahalesine olan ihtiyacı azaltmayı hedeflemektedir.
Sistemin radarlarla entegre çalışabilme özelliği ise onu tek başına görev yapan bir platformdan ziyade daha geniş bir hava savunma mimarisinin parçası olarak değerlendirmeye olanak tanımaktadır.
TUNGA-X İlk Kez SAHA 2026’da Tanıtıldı
STM, TUNGA-X’i ilk kez Mayıs 2026’da İstanbul’da düzenlenen SAHA 2026 Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayii Fuarı’nda tanıtmıştır. TURNAs-2026’daki başarılı önleme gösterimi ise sistemin tanıtımının ardından sahada sergilenen önemli yeteneklerinden biri olmuştur.
Rusya-Ukrayna Savaşı gibi son yıllardaki çatışmalarda kamikaze İHA’ların yaygınlaşması, bu tehditlere karşı daha ekonomik önleme sistemlerine olan ilgiyi artırmıştır. Türkiye’de geliştirilen TUNGA-X da bu ihtiyaçlara yönelik çözümler arasında yer almaktadır.
Tatbikatta gerçekleştirilen önleme eylemi; radar ile görüntü güdümünün birlikte kullanımını göstermiştir. Sistemin çeşitli tehditlere karşı etkinliği, operasyonel koşullardaki performansı ve daha geniş hava savunma ağlarına entegrasyonu ise sonraki testler ile kullanım deneyimleriyle değerlendirilecektir.
